Ksiądz Stanisław Staszic był dla mnie i wielu moich rodaków uosobieniem patriotyzmu i wszelkich cnót obywatelskich. Postrzegało się go jako wybitnego reformatora i działacza gospodarczego, a zarazem - dobrego i prawego człowieka. Powszechnie uznawano go za "męża opatrznościowego", który podjął trudną walkę o naprawę Rzeczypospolitej. Obserwując dzisiejszą, smutną rzeczywistość w naszym kraju, a zwłaszcza działalność polityków i reformatorów oraz niewłaściwą postawę niektórych księży i zakonników, nasunął mi się pomysł, aby przybliżyć czytelnikom historyczną postać St. Staszica i jego rolę w procesie przemian, mających na celu uratowanie "tonącej" ojczyzny. Powszechna wiedza o St. Staszicu ogranicza się do jego działalności publicystycznej i reformatorskiej. W licznych pracach, a zwłaszcza w podręcznikach, cytuje się najczęściej fragmenty "Przestróg dla Polski" i "Uwag nad życiem Jana Zamoyskiego". Mniej znane są jego poglądy i osiągnięcia w innych sferach działalności publicznej. Ponadto przedstawia się przeważnie St. Staszica jako postać kryształową, bez żadnych wad i o nieskazitelnej moralności. W związku z tym zdecydowałem się ukazać w niniejszej pracy pełną charakterystykę wielkiego Polaka, zwracając szczególną uwagę na aspekt moralny jego życia i działania. Staszic był wybitnym uczonym o szerokich zainteresowaniach filozoficznych, teologicznych, prawniczych, filologicznych, przyrodniczych i geologicznych. Pełnił liczne i różnorodne funkcje państwowe. Imponujące są jego osiągnięcia jako teoretyka i praktyka gospodarczego oraz działacza naukowego, oświatowego i spółdzielczego.